تاخیر رشدی-هوشی

Developmental and Intellectual Delay-01

تأخیر رشدی در کودکان

وقتی در مورد رشد کودک صحبت می‌کنیم، اولین چیزی که به ذهنمان می‌رسد ممکن است رشد جسمی باشد. با این حال رشد کودک شامل توانایی‌های مختلف از جمله مهارت های شناختی، مهارت‌های گفتاری و زبانی، مهارت‌های ارتباطی اجتماعی، مهارت‌های خودیاری و سازشی، مهارت‌های بازی و مهارت‌های حرکتی ظریف و درشت است.
اگر فرزند شما در مقایسه با همسالان خود در یک یا چند مرحله از مراحل رشد عقب مانده است و این موضوع شما را نگران کرده و باعث اضطراب شما می‌شود، تشخیص و درمان مناسب و به موقع می‌تواند تاخیر رشدی را بهبود بخشد.

انواع تاخیر رشدی

• مهارت‌های شناختی: فرزند شما در درک اطلاعات، مانند دنبال کردن دستورالعمل‌ها یا حل مسائل، مشکل دارد.

• مهارت‌های اجتماعی و عاطفی: فرزند شما در ابراز احساسات مشکل دارد، نمی‌تواند نشانه‌های کلامی و غیرکلامی را درک کند، یا نمی‌تواند با تغییرات غیرمنتظره کنار بیاید.

• مهارت‌های گفتاری و زبانی: فرزند شما در بیان یک کلمه یا درک یک مکالمه مشکل دارد.

• مهارت‌های حرکتی ظریف و درشت: فرزند شما در غلت زدن، نشستن، راه رفتن، نگه داشتن یک شیء یا نوشتن مشکل دارد.

یک کودک می‌تواند در یک یا چند زمینه تأخیر رشدی داشته باشد.

آیا تاخیر رشدی همان اوتیسم است؟

تأخیر رشدی زمانی اتفاق می‌افتد که کودک دیرتر از جدول زمانی پیش‌بینی‌شده به نقاط عطف رشدی خود دست یابد. معمولاً کودک می‌تواند برخی مهارت‌ها را با سرعت کندتر یا سریع‌تری نسبت به همسالان خود کسب کند. با این حال، مداخله و حمایت سریع می‌تواند شکاف رشدی را پر کند.
اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک اختلال عصبی-رشدی است که در اوایل کودکی بروز می‌کند و با گذشت زمان ادامه می‌یابد. کودکان مبتلا به اوتیسم در تعامل با دیگران، برقراری روابط و استفاده مؤثر از زبان با چالش‌هایی روبرو هستند.

علائم تاخیر رشدی در کودکان

• تأخیر در غلتیدن، نشستن، خزیدن و راه رفتن.

• مشکلات حرکتی ظریف.

• مشکل در درک و بیان کلمات. تأخیر در رشد گفتار.

• اختلال در مهارت‌های حل مسئله. ناتوانی در درک علت و معلول. 

• مهارت‌های اجتماعی مختل‌شده.

چه چیزی باعث تاخیر رشدی می‌شود؟

• عوامل ژنتیکی مانند سندرم داون یا سندرم X شکننده

• عوامل محیطی مانند قرار گرفتن در معرض الکل، مواد مخدر/داروهای روانگردان در دوران بارداری، زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد، اکسیژن ناکافی در هنگام تولد، قرار گرفتن در معرض مسمومیت با سرب پس از تولد، تغذیه نامناسب، عفونت‌های مزمن گوش یا آسیب‌های شدید مانند کودک آزاری 

تاخیر رشدی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

نظارت بر رشد و نمو

نظارت شامل پیگیری رشد و تحولات فرزندتان در طول زمان و ارزیابی این است که آیا فرزند شما به نقاط عطف رشدی مورد انتظار در زمینه‌هایی مانند بازی، یادگیری، صحبت کردن، رفتار و حرکت دست می‌یابد یا خیر.

غربالگری رشدی 

این غربالگری ارزیابی‌های دقیق‌تری از پیشرفت فرزند شما ارائه می‌دهد که توسط متخصص اطفال، مراکز بهداشت یا مربی کودک انجام می‌شود. والدین و فرزندان ملزم به پاسخ به پرسشنامه هستند. اگر فرزند شما زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد یا قرار گرفتن در معرض سرب داشته باشد، ممکن است غربالگری‌های بیشتری لازم باشد.

ارزیابی رشدی

اگر فرزند شما دچار تاخیر در رشد باشد، متخصصان آموزش دیده، مانند متخصص مغز و اعصاب، روانپزشک کودک و نوجوان، متخصص اطفال، روانشناس کودک، کاردرمانگر ، تشخیص خواهند داد که آیا درمان‌های تخصصی لازم است یا خیر.

درمان تاخیر رشدی در کودکان چیست؟

اگر تاخیر رشدی در کودکان در مراحل اولیه درمان نشود، کودکان می‌توانند در یادگیری دچار مشکل شوند. والدین باید اغلب رشد کودک را مشاهده کنند، به خصوص اگر کودک نارس به دنیا آمده باشد، یا علائم تیپیک یک سندروم مانند سندروم داون را نشان می دهد. پزشک شما ممکن است قبل از ارجاع شما به متخصصانی مانند روانشناس، گفتاردرمانگر، کاردرمانگر تشخیص را انجام دهد.

Developmental and Intellectual Delay-02

چه روش‌هایی برای جلوگیری از تأخیر رشدی در کودکان وجود دارد؟

علت تأخیر رشد هنوز مشخص نیست. در دوران بارداری، توصیه می‌شود از خود مراقبت کنید، از قرار گرفتن در معرض سموم خودداری کنید و در تمام معاینات دوران بارداری خود شرکت کنید. اگر متوجه شدید فرزندتان تأخیر رشدی دارد، با متخصص اطفال مشورت کنید. مداخله زودهنگام در نوزادان و کودکان تا ۳ سال بهترین راه برای جلوگیری از اثرات طولانی مدت تأخیر رشد است.

چگونه به فرزندتان کمک کنید تا بر تأخیرهای رشدی غلبه کند؟

• برای فرزندتان یک برنامه منظم آموزشی-درمانی در نظر بگیرید. برای گرفتن این برنامه با یک فرد متخصص مثل روانشناس مشورت نمایید.

• با فرزندتان از طریق فعالیت‌هایی مانند خمیر بازی بازی کنید که می‌تواند مهارت‌های حرکتی ظریف را تقویت کند. بازی با همسالان، بزرگسالان یا دوستان می‌تواند به فرزندتان در مهارت‌های زبانی و اجتماعی کمک کند. بازی های گروهی می‌تواند از طریق تعامل با همسالان، رشد جسمی، اجتماعی و عاطفی را تقویت کند. 

• برای تسهیل یادگیری زبان، با فرزندتان کتاب بخوانید . هر چه فرزندتان کلمات بیشتری بشنود، کلمات بیشتری یاد می‌گیرد.

• زمان استفاده از صفحه نمایش را به کمتر از ۶۰ دقیقه در روز محدود کنید. فرزند شما می‌تواند از طریق تعاملات اجتماعی با دیگران بهترین یادگیری را داشته باشد.  

• از یک برنامه تصویری برای کمک به فرزندتان در پیروی از برنامه روزانه و درک نقش‌ها و مسئولیت‌ها استفاده کنید.

• برای راهنمایی و پشتیبانی جهت کمک به پیشرفت فرزندتان، مرتباً  با پزشک متخصص و درمانگران مشورت کنید.