شنبه ٢٩ مهر ١٣٩٦
|
English

هر كودكي توانمنديهاي ويژه خودش را دارد كه با كودك ديگر قابل مقايسه نمي باشد. شناخت و شكوفا كردن اين توانمنديها نياز به آموزش صحيح و مداخلات بهنگام دارد. لذا به نيازهاي كودك توجه كنيم و در رشد توانايي او سهيم باشيم
عنوان
اختلال یادگیری

 

  •  اختلال یادگیری :

اختلال یادگیری از جمله مشکلات شایع در بین کودکان است که عدم تشخیص و درمان به موقع آن لطمات جبران ناپذیری را به زندگی حال و آینده کودک وارد می کند. در واقع اختلال یادگیری، یک واژه کلی است برای توصیف مشکلات خاصیکه کودکان در زمینه پردازش اطلاعات و مهارتهای یادگیری دارند.
والدین گرامی، فراموش نکنید که تشخیص به هنگام وجود اختلال یادگیری در کودکان دارای این اختلال ، آینده روشن و متفاوتی را برای کودک رقم خواهد زد. این اطلاعات راهنمای شما در تشخیص وجود یا عدم وجود این اختلال در فرزند شما و روشهای درمان آن خواهد بود :

 

 

  •  اختلال یادگیری چیست ؟

اختلال يادگيري يك اصطلاح كلي است كه شامل گروه ناهمگون از دشواري هاي يادگيري است كه به صورتهاي مختلف مانند مشكلات اساسي در گوش دادن، صحبت كردن, خواندن، نوشتن، استدلال كردن يا توانايي درك كردن رياضيات متجلي مي شود. این اختلال اغلب سبب می شود که موفقیت در تحصیل برای کودک عذاب آور شود و در برخی موارد منجر به دلسردی، عزت نفس پایین، سرخوردگی مزمن و روابط ضعیف با همسالان گردد.

 

  •  میزان شیوع اختلال یادگیری :

درصد شیوع این اختلال معمولا بین 1 تا 3 درصد تخمین زده می شود. با توجه به آمارهای متفاوتی که در این زمینه ارائه شده است، باید در نظر داشت که تاکنون ارقام گزارش شده درباره کودکان با اختلالات ویژه در یادگیری کمتر از 1 درصد نبوده است. لذا اگر همین پایین ترین رقم گزارش شده را برای جمعیت مدرسه ای جامعه ایران بپذیریم، در حدود حداقل 190 هزار دانش آموز با مشکلات ویژه در یادگیری خواهیم داشت که به کمک های جدی متخصصان اين حوزه و روان شناسان نیاز دارند.

 

  • عوامل منجر به ایجاد اختلال یادگیری :

از جمله عوامل مؤثر در ایجاد اختلال یادگیری می توان به موارد ذیل اشاره کرد :

  •  عوامل ارثی
  •  عوامل پزشکی
  •  عوامل پیش، هنگام و پس از تولد
  • عوامل فیزیولوژیک
  • عوامل آموزشی
  • عوامل محیطی ( نظیر سوء تغذیه و فقدان محرکات حسی و روانشناسی در ماهها و سالهای نخست زندگی )


 

  • مراحل ارزیابی و تشخیص اختلال یادگیری :
  1.  مصاحبه و تكميل شرح حال
  2. مشاهدات بالینی : مشاهده گر در حین مراحل ارزیابی اطلاعاتی را از خصوصیات و ویژگیهای رفتاری کودک به دست می آورد که او را در امر تشخیص یاری می دهد .
  3. آزمون های رسمی

               الف : آزمون وکسلر

               ب : آزمونهای بینایی:

               براي مثال : آزمون دیداری حرکتی بندر – گشتالت، آزمون ادراکی بینایی فراستیگ

               ج : آزمونهای شنوایی وپمن

               د: آزمون های پیشرفت تحصیلی در سه بعد خواندن، نوشتن و ریاضیات  

               ه : آزمون رشد حرکتی لینکلن- اوزرتسکی

               ی :آزمون  برتری طرفی

 

  •  مشخصات بالینی کودکان با اختلالات خواندن :

ویژگیهای ذیل اغلب در کودکان دارای اختلالات خواندن قابل مشاهده است :

 

  1. در خواندن شفاهي (قرائت) اشتباهات زيادي دارند.
  2.  نارسا مي خوانند(حذف يا اضافه كردن حروف و يا تحريف هاي لغتي).
  3. مشكل در تشخيص حروف چاپي دارند(ولي قادر به رونويسي كردن از روي حروف هستند).
  4. در دستورالعملهاي پيچيده دستور ضعف دارند(در استنباط و استنتاج).
  5. سرعت خواندن آنها كند است.
  6. هجي كردن آنها بسيار ضعيف مي باشد.
  7. ممكن است يك واژه را از وسط يا انتهاي يك جمله نوشته شده و يا چاپ شده شروع كند.
  8. حروف را پس و پيش مي خوانند.
  9. مفاهیم کلمات خوانده شده را اغلب فراموش می کنند.
  10. سرعت قرائت آنها كم و غالباً با حداقل فهم همراه است.

 

  •  مشخصات بالینی کودکان با اختلالات نوشتن :
  1.  اشتباه نوشتن كلمات هم صدا.
  2.  عدم دقت در دندانه كلمات و نقطه ها
  3.  زياد و كم كردن حروف در ديكته نويسي
  4.  نوشتن حروف بر اساس آنچه كه مي شنود
  5. جا انداختن حروف يا كلمه
  6.  قرينه نويسي
  7. وارونه نويسي
  8. بد خط و ناخوانا نوشتن حروف و كلمات
  9.  اشتباه در هجي كردن

 

 

  •  مشخصات بالینی کودکان با اختلالات ریاضی :
  1. اشكال در يادگيري شمردن معنادار
  2. اشكال در يادگيري تسلط به نظم اعداد اصلي و ترتيبي
  3. قاطي كردن علايم رياضي(جمع، تفريق، ضرب و تقسيم)
  4. اشكال در تحليل مطالب
  5. اشكال در تداعي علائم شنيداري و ديداري
  6. اشكال در درك نگهداري تعداد
  7. عدم انجام محاسبه با سرعت مورد انتظار
  8. اشكال در حافظه و توجه
  9. اشكال در شمارش پول و گفتن زمان

 

 

  •  نیازها و خواسته های کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری :
  1. اجتناب از به کار بردن اصطلاحاتی که باعث خجالت و آسییب رساندن به آنها می شود(مانند تنبل، بی دقت، بی انگیزه).
  2. دادن امید و حس خوش بینی درباره آینده، توانایی هایشان به منظور دستیابی به اهداف.
  3. دادن حس اعتماد به این کودکان.
  4. حمایت همه جانبه، تشویق و دفاع از آن ها در حد منطقی.
  5. مشخص کردن و فراهم کردن آن چه که آن ها برای رسیدن به موفقیت به آن نیاز دارند.
  6. فراهم کردن متخصصانی که در آموزش این گونه دانش آموزان دانش و تجربه کافی دارند.
  7. اهتمام زیاد برای مقابله و پیشگیری از مشکلات.
  8. داشتن انعطاف لازم برای ایجاد زمینه سازگاری کودک با دیگران
  9. زمانی که این کودکان با شکست مواجه می شوند، به آن ها یادآوری شود که آن ها استعدادها و نقاط قوت زیادی دارند و این دشواری ها دلیل بر کم هوشی آن ها نیست.
  10. کمک  به آن ها در شکل گیری و باز سازی عزت نفس و اعتماد به نفس.
  11. تلاش برای پرورش و رشد نقاط قوت، علایق و استعدادهای آن ها.
  12. فراهم کردن فرصت هایی برای شرکت کودک در فعالیت هایی که در آن استعداد داشته و به آن علاقه دارد.
  13. ارتباط نزدیک میان خانه، مدرسه و درمانگر، به گونه ای که مانند یک تیم با هم همکاری داشته باشند.

 

 

  • پیامدهای عدم درمان اختلال یادگیری :

از آن جا که این کودکان در درس های مدرسه با شکست مواجه می شوند، اغلب اعتماد به نفس آن ها آسیب می بیند. در نتیجه مهارت های اجتماعی این کودکان نیز در کنار عوامل ذیل تحت الشعاع قرار می گیرد :  

  1. تحمل کم در برابر شکست و ناکامی
  2. فشار عصبی زیاد
  3. اضطراب و نگرانی
  4. منزوی و گوشه گیر شدن
  5. بروز رفتار های پرخاشگرانه
  6. وابسته بودن به دیگران
  7. عدم انگیزه و رغبت نسبت به یادگیری

 

 

  •  اهمیت درمان اختلال یادگیری :

با توجه به این که اختلالات یادگیری یکی از شایع ترین اختلالات به ویژه در سنین کودکی و نوجوانی محسوب می گردد و به منظور تشخیص زود هنگام و ارائه خدمات روانشناختی و مشاوره ای به این گونه دانش آموزان و خانواده های آنان بخش اختلالات یادگیری مؤسسه توانبخشی ولیعصر (عج) تأسیس و ارائه خدمات می نماید. باید توجه داشت که این کودکان نیازمند درمان های روانشناختی  تخصصی این اختلال هستند تا ضعف های مهارتی و پایه ای آن ها که مخصوص اين کودکان است به صورت تخصصی درمان شود.    

 

  • نقش خانواده و معلمین در درمان اختلال یادگیری :  


والدین كودكان مبتلا به ناتواناییهای یادگیری به دلیل تماس منظم و فراوان با کودک، اغلب اوقات اولین نفراتی هستند كه به نشانه های ناتوانی فرزندان خود پی می برند . گرچه محیط مدرسه برخی ناتواناییهای یادگیری رازودتر نشان می دهد اما از آنجا که در محیط منزل نیز كودك با تقاضاهای بسیاری برای انجام كارها روبروست، ممكن است والدین به كندی رشد كودك در مهارتهای حركتی ، زبانی و اجتماعی یا دشواریهای وی در این زمینه توجه كنند. بعد از حضور و دقت والدین آنچه كه حائز اهمیت است ، دانش معلمین مدرسه در مورد این اختلال، علائم آن و تشخیص بو ارجاع به موقع به متخصص مربوطه است.
تشخیص به موقع وزود هنگام (پیش از دبستان ویا سال اول دبستان) وشروع برنامه های آموزشی ویژه، در میزان موفقیت درمان وهمچنین طول مدت درمان بسیار مؤثر است.
لازم به ذكر است كه این ضایعه نیاز به مداخلات تخصصی دارد و پیش بینی آموزشهای جبرانی و فشار به كودك با كلاسهای خصوصی و.... چاره ساز نیست. لذا پس ازمراجعه به كارشناسان مربوطه وانجام ارزیابی های حركتی ، هیجانی ، عاطفی و آموزشهای خاص اختلال یادگیری برنامه های آموزشی متناسب با مشكلات كودك تدوین می شود. از آنجائی كه اكثر كودكان در زمینه های هنری، ورزشی و ... از استعداد وتوانائیهای بالایی برخوردارند، باید به عنوان مربیان و والدین دلسوز درجبران نقص آموزشی آنان با دقت و توجه بیشتر عمل نمود تا از خستگی ، عدم اعتماد به نفس و بی علاقگی كودك به درس جلوگیری شود.

 

  • خدمات مؤسسه توانبخشی ولیعصر (عج) به کودک دارای اختلال یادگیری :
  1.  تشخیص و درمان اختلالات ویژه یادگیری
  2.  تشخیص و درمان اختلال بیش فعالی و کمبود توجه
  3.  تشخیص و درمان مشکلات رفتاری و پرخاشگری کودکان
  4.  اجرای آزمون های روانشناختی (آزمون های هوش و ...)

بخش اختلال یادگیری مؤسسه توانبخشی ولیعصر (عج)، با ارزیابی همه جانبه کودک و ارائه برنامه زمانبندی شده درمانی با توجه ویژه به مشارکت خانواده در امر درمان، توانسته است با درمان این اختلال در رقم زدن آینده ای متفاوت برای دانش آموزان عزیز گام بردارد.




  •  نمونه های موفق درمانی :


  •  مهدی آذر - 7 ساله

مهدی وقتی برای اولین بار به مرکز جامع توانبخشی امید عصر وارد شد، 6 سال داشت. معلم پیش دبستان او تشخیص اختلال یادگیری مهدی را داده بود و این مرکز را به مادر مهدی معرفی کرده بود. معلم گفته بود : وقتی برگه نقاشی را جلوی مهدی می گذارم تمایلی به نقاشی کشیدن نشان نمی ده، مدام می خواد از کلاس خارج بشه، با اینکه جواب آزمونها را می دونه اما تمایلی به جواب دادن نداره و درکل توجه و تمرکز پایینی دارد.
مهدی در ظاهر، مشکلی نداشت و همین امر موانع زیادی را در مراجعه مادر به یک مرکز توانبخشی ایجاد کرده بود. مادر مهدی می گفت : اعضای خانواده و فامیل می گفتند: بچه تو مشکلی نداره فقط شیطون تر از بقیه بچه هاست.مگه تاحالا بچه شیطون ندیدی؟! چرا انگ به بچه می زنی ؟! متقاعد کردن پدر مهدی از همه سخت تر بود. اما مادر با توکل به خدا و ایمانی که به توانایی های فرزندش داشت، درمان را آغاز کرد. درمانگر مهدی می گفت: تشخیص اولیه مهدی ADHD  ( پیش فعالی )، توجه پایین، مسئله رفتاری شدید و عدم همکاری بوده است. مهدی به مدت چندماه از خدمات رفتار درمانی و کاردرمانی ذهنی مرکز استفاده کرده بود اما به دلیل برخی مشکلات خانوادگی روند درمانی را کامل نکرده بود و همین امر باعث شد که کلاس اول را نیمه تمام بگذارد. اما باز هم مادر، رسالت مادرانه خود را به درستی انجام داد و با سعی و پشتکاری دو چندان روند درمان مهدی در بخش اختلال یادگیری مرکز جامع توانبخشی امید عصر را ادامه داد. مهدی در شروع کار شناختی از واجها، کلمات، اعداد و ریاضی نداشت و در کل خواندن، نوشتن و ریاضیات نمی دانست. آموزش کلمات، جمله سازی، اعداد و ... به مرور شروع شد. درمانگر مهدی می گفت : حمایت و پشتکار مادر و پذیرش مسئله از طرف او و پیگیری روند درمان و ادامه روند آن در منزل توسط او، باعث شد که کم کم مهارتهای خواندن، نوشتن و ریاضی او ارتقا یابد تا به جایی برسد که سال اول دبستان را با موفقیت و بالاترین سطح ( خیلی خوب ) به پایان برساند.
مادر مهدی می گفت : روزی که من اشک می ریختم که فرزندم نمی تونه حتی کلمه « بابا » را درست بنویسه، فکرش را نمی کردم، یک روز کارنامه مهدی که تمامی نمراتش در سطح « خیلی خوب » است را در دست بگیرم و با افتخار به همه نشان دهم. من تو این راه سختیهای زیادی کشیدم اما الان که ذوق و شوق مهدی را برای نوشتن می بینم، وقتی می بینم که دیگه نیازی نیست او را مجبور به خواندن و نوشتن کنم و به استقلال کامل در درس خواندن رسیده، وقتی می بینم که با خوشحالی وصف نشدنی میاد دفتر یادداشت را می گیره که ببره با دوستاش اسم – فامیل بازی کنه یا شعر براشون بنویسه، از ته دل احساس خوشبختی می کنم و برای مسئولین مرکز امید عصر و درمانگران زحمت کش آن دعا می کنم. من این احساس خوب را مدیون این مجموعه توانبخشی هستم ...

 

  • از 18 غلط املایی تا دیکته بدون غلط املایی

 

وقتی به حرفهای مادر علی گوش می دادم آرامش خاصی در چهره اش بود. در خلال صحبتها وقتی که از مشکلات درسی فرزندش و عدم راهنمایی های مناسب در حل این مشکلات صحبت می کرد ، فهمیدم که این آرامش به راحتی به دست نیامده است.

او  می گفت :

پسر من 8 ساله است. توی دیکته هاش خیلی ضعف داشت. اوایل فکر می کردم اختلال ذهنی داره، به همین خاطر بردمش تست هوش. دیکته هاش افتضاح بود. یکسال تحصیلی را به سختی گذراند. معلم کلاس اول پسر من نمی دونست که علی اختلال یادگیری داره. با توجه به اینکه سال اول دبستان، سال بسیار حساسیه اما پسر من داشت کم کم از درس زده می شد و گویی کم کم داشت برچسب خنگ بودن را قبول می کرد. " من خنگم دیگه مامان، من نمی تونم یادبگیرم ، دوستام درسشون خوبه اما من نمی تونم...". پسر من احتیاج به تشویق داشت اما مدام از طرف معلم سرکوب می شد...

 سال تحصیلی به پایان رسید و نگرانیهای من مدام بیشتر می شد. آینده علی بیش از هرچیز من را نگران می کرد. علی کم کم داشت به این باور می رسید که از همکلاسیهاش پایین تره و نمی تونه درسها را بفهمه و یادبگیره و این خیلی بد بود. باید همه تلاشم را می کردم تا علی خود واقعیش را پیدا کنه. با راهنمایی یکی از آشنایان به یک مشاور تحصیلی مراجعه کردم . مشاور می گفت مشکل علی اعتماد بنفس پایین و عدم توجه و تمرکز است و مؤسسه توانبخشی ولیعصر را به من معرفی کردند.

در یکی از مراکز وابسته به مؤسسه  تشخیص اختلال یادگیری برای علی داده شد. من اولین بار بود که واژه « اختلال یادگیری » را می شنیدم. به نظر من آگاهی عمومی در ارتباط با این اختلال بسیار پایین است.  علی اوایل همکاری نمی کرد و می گفت دارید وقت من را تلف می کنید. اما کم کم به خاطر محیط صمیمی کلیه پرسنل مرکز با درمانگر همراه شد. من هم اوایل برایم خیلی سخت بود. واژه توانبخشی برای من خیلی خوشایند نبود. اما به مرور که تغییر را در علی حس کردم من هم انگیزه ام برای تداوم تمرینات در منزل و مشارکت بیشتر در روند درمان اختلال یادگیری علی بیشتر شد.

  بعد از چهار ماه که علی در این مرکز تحت آموزش قرار گرفت، غلطهای دیکته اش از 17، 18 تا به 3، 4 تا رسید. تعادلش در ایستادن هم بهتر شد. علی دیگر دیکته بدون غلط هم داره ، و این یک روز برای من آرزو بود ...

امیدوارم روزی آگاهی عمومی در ارتباط با اختلال یادگیری به حدی برسد که دیگر مادرانی مانند من سرگردان و نگران نشوند ...

 


  •  بازیها و سرگرمیهای ویژه افزایش دقت و تمرکز


اختلال یادگیری  دسته ای از اختلالات مربوط به کودکان می باشد که شامل اختلال در خواندن یا اختلال در ریاضیات و یا اختلال در دیکته نویسی می باشد. اختلال یادگیری زمانی تشخیص داده می شود که پیشرفت کودک برای خواندن، نوشتن و ریاضیات پایین تر از سطح سنی، هوشی و تحصیلی مورد انتظار باشد.

مجموعه بازیهای ذیل به تحریک بخشهایی از مغز که در اختلال یادگیری دخالت دارد و از این طریق در درمان این سری از اختلالات و یا پیشگیری از آن کمک شایانی خواهد کرد :           


 


2717
بازدید این صفحه
384 |
بازدید امروز
2320714 |
کل بازدید
14 |
بازدیدکنندگان آنلاین
کلیه حقوق این پرتال محفوظ و متعلق به توانبخشی ولیعصر  است. © 2014